T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞINA

Konu: Bankacılık Sektöründe Kayıt Dışı Fazla Mesai Uygulamaları ve Mobbing Hakkında İhbar ve Düzenleme Talebi

 

Bankacılık sektöründe görev yapan çalışanlardan sendikamıza ulaşan çok sayıda talep, şikâyet ve geri bildirim doğrultusunda önemli bir çalışma hayatı sorununun kurumunuzun dikkatine sunulması ihtiyacı doğmuştur.

Sektörde çalışan personelin önemli bir bölümü, resmî çalışma saatleri dışında düzenli olarak çalıştırılmasına rağmen bu çalışmaların önemli kısmı fazla mesai olarak kayıt altına alınmamakta, ücretlendirilmemekte veya eksik kaydedilmektedir. Çalışanlardan mesai bitiminden sonra işlerine devam etmeleri beklenmekte, çalışanların aile hayatı önemsenmemekte, performans hedefleri ve iş yükü nedeniyle fiilen çalışma saatleri dışında da görev yapmaları zorunlu hâle gelmektedir.

Bununla birlikte;

Şube açılış hazırlıkları nedeniyle sabah resmî mesai başlangıç saatinden önce yapılan çalışmalar,

Mesai bitiminden sonra sürdürülen operasyonel faaliyetler,

Öğle aralarında devam eden iş süreçleri,

Şubede geçirilen ilave çalışma süreleri,

Evden yürütülen iş görüşmeleri ve müşteri iletişimleri,

Kurumsal mobil uygulamalar ve uzaktan erişim sistemleri üzerinden gerçekleştirilen çalışmalar,

İş amaçlı WhatsApp, telefon, e-posta ve mesajlaşma uygulamaları üzerinden yapılan yazışmalar,

çoğu zaman resmî çalışma süresi kayıtlarına yansıtılmamaktadır.

Bu nedenle kurumunuzun çalışma hayatını düzenlemek, işçi-işveren ilişkilerinde çalışma barışını sağlamak ve sosyal güvenlik politikalarını belirleyip uygulamakla görevli ve yetkili olduğu değerlendirilmektedir.

İstihdamı artırmak, denetimler yapmak ve çalışma standartlarını yükseltmek bakanlığın temel sorumlulukları kapsamında kamu ve özel sermayeli tüm bankalarda;

Personel giriş-çıkış kayıtlarının,

Bilgisayar oturum açma ve kapatma kayıtlarının,

Kurumsal e-posta ve iletişim sistemlerinin,

Mobil bankacılık ve uzaktan erişim uygulamalarındaki kullanıcı kayıtlarının,

Mesai saatleri dışında gerçekleştirilen iş amaçlı müşteri ve personel iletişimlerinin,

çalışma sürelerinin tespiti ve insani olmayan performans uygulamalarının incelenmesi amacıyla denetlenmesini talep ediyoruz.

Cumhurbaşkanlığının 2025/3 sayılı "İş Yerlerinde Psikolojik Tacizin (Mobbing) Önlenmesi" Genelgesi doğrultusunda kamu ve özel sektörde çalışanların psikolojik tacize karşı korunmasına yönelik gerekli idari ve hukuki tedbirlerin uygulanmasını talep ediyoruz.

Ayrıca bankacılık sektöründe çalışan personelin fiilen gerçekleştirdiği tüm çalışmaların kayıt altına alınabilmesi amacıyla çalışanların mobil cihazlar veya kurumsal sistemler üzerinden mesai başlangıç ve bitişlerini beyan edebileceği, denetlenebilir ve şeffaf bir çalışma süresi kayıt sisteminin oluşturulmasına yönelik düzenlemelerin değerlendirilmesinin faydalı olacağı kanaatindeyiz.

Çalışma sürelerinin doğru şekilde kayıt altına alınması ve fazla çalışmaların mevzuata uygun biçimde karşılanması yalnızca çalışan haklarının korunmasına değil, aynı zamanda sektörün verimliliğine, kurumsal sürdürülebilirliğine ve rekabet gücüne de katkı sağlayacaktır.

2. Konu: Kamu ve özel Bankalarında Cuma Namazı İzni Uygulamasına İlişkin Düzenleme Talebi

Başbakanlık Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün 2016/1 sayılı Genelgesi ile, Anayasa ve ilgili mevzuatla güvence altına alınan din ve vicdan hürriyetinin gereği olarak cuma namazı saatinin mesai saatlerine denk gelmesi hâlinde kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlardan isteyenlere mesai kaybına neden olunmaksızın izin verilmesi öngörülmüştür.

Ancak uygulamada kamu sermayeli bankalarda görev yapan personel, şubelerin hizmet saatleri nedeniyle cuma namazına katılma konusunda ciddi güçlük yaşamaktadır. Özellikle cuma namazı saatinin öğle arasına denk gelmediği dönemlerde birçok banka çalışanı dinî vecibesini yerine getirememektedir.

Katılım bankalarının bir kısmında cuma günleri şubelerin saat 14.00'te hizmet vermeye başlamasıyla bu sorun çözüme kavuşturulmuştur. Buna karşın diğer kamu bankalarında benzer bir uygulamaya geçilmemiştir.

Şayet mevcut mevzuatta bu konuda bir engel bulunuyorsa, ilgili yasal düzenlemelerin gözden geçirilerek kamu ve özel bankalarında görev yapan çalışanların da Anayasa ile güvence altına alınan din ve vicdan özgürlüğünden fiilen yararlanabilmelerini sağlayacak düzenlemelerin yapılmasını arz ve talep ediyoruz.

Bilgilerinize arz ederiz.

Saygılarımızla,

 

GÜÇBİRSEN
Banka, Finans ve Sigorta Çalışanları Sendikası
Serhat TAŞDEMİR
Genel Başkan