GÜÇBİRSEN Banka Finans ve Sigorta Çalışanları Sendikası hukuk desteği birimi bilgilendirmesi

 

Yeni işe başlayan çalışanlar; iş sözleşmesi yapma, sigortalarının (SGK) işe başlamadan önce yapılması, ücret, ara dinlenme, haftalık tatil, iş sağlığı ve güvenliği önlemleri ile eşit davranılma gibi yasal haklara sahiptir. Ayrıca, işçinin iş arama izni, yıllık izin hakkı (1 yıl tamamlandıktan sonra), fazla mesai ücreti ve tazminat hakları da iş kanununda yer alır. 

 

Yeni İşe Başlayanların Temel Yasal Hakları:

Sigorta (SGK) Girişi: İşveren, çalışanın sigortasını işe başladığı gün (istisnai durumlar hariç) veya en geç işe başlamadan önce yapmak zorundadır. Sigortasız çalıştırmak suçtur.

 

İş Sözleşmesi: Çalışan, iş şartlarını belirleyen yazılı bir sözleşme talep etme hakkına sahiptir.

Ücret Hakkı: Emek karşılığı, iş kanununda belirlenen asgari ücretin altında olmamak kaydıyla, işveren tarafından belirlenen ücretin zamanında ödenmesi hakkıdır.

 

İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG): İşveren, çalışanın sağlığı ve güvenliği için gerekli tüm önlemleri almakla yükümlüdür. İşçi, tehlikeli durumlarda çalışmaktan kaçınma hakkına sahiptir.

Ara Dinlenme (Mola): Çalışma süresine bağlı olarak (4 saatten az, 4-7.5 saat arası, 7.5 saatten fazla) kanuni ara dinlenme molaları kullanma hakkı vardır.

 

Hafta Tatili ve Genel Tatil: Haftada en az 24 saat kesintisiz izin hakkı ve resmi tatillerde çalışma hakkı (çalışılırsa fazla ücret alınır) bulunur.

Eşit Davranılma İlkesi: Dil, din, ırk, cinsiyet veya siyasi düşünce gibi nedenlerle ayrımcılığa uğramama ve eşit işe eşit ücret hakkıdır. 

 

Önemli Hatırlatmalar:

Deneme Süresi: İş sözleşmesinde deneme süresi varsa (genellikle en fazla 2 ay), bu sürede taraflar tazminatsız işten ayrılabilir/çıkarabilir ancak sigorta primleri ve ücret ödenmelidir.

Yıllık İzin: Yıllık ücretli izne hak kazanmak için işyerinde en az bir yıl çalışmış olma şartı vardır.

Kıdem Tazminatı: Genellikle aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışma şartı